GTIN a EAN: czym się różnią numer produktu i kod kreskowy

GTIN i EAN bywają używane zamiennie, także w systemach ERP, plikach produktowych i rozmowach z drukarnią. W codziennej pracy zwykle nie przeszkadza to nikomu, bo w Europie chodzi o ten sam ciąg trzynastu cyfr.

Różnica pojawia się dopiero przy integracjach, feedach produktowych i kodach 2D. Wtedy okazuje się, że GTIN to numer, a EAN to sposób jego wydrukowania. To dwie różne warstwy, które można łączyć na kilka sposobów.

Krótka odpowiedź: GTIN to numer, EAN to kod kreskowy

GTIN (Global Trade Item Number) identyfikuje jednostkę handlową. To dane, które trafiają do bazy towarowej, feedu produktowego i dokumentów.

EAN (European Article Number) to symbolika kodu kreskowego, czyli graficzny zapis tego numeru w postaci linii. Skaner nie odczytuje EAN-u jako osobnego identyfikatora. Odczytuje z niego GTIN.

Stąd prosta zasada: GTIN odpowiada na pytanie co to za produkt, a EAN na pytanie jak maszyna ma to odczytać z opakowania.

Czym jest GTIN

GTIN nadaje organizacja GS1 na podstawie prefiksu firmowego wykupionego przez producenta lub właściciela marki. Numer składa się z prefiksu firmowego, numeru referencyjnego produktu nadanego przez firmę oraz cyfry kontrolnej wyliczanej algorytmicznie.

Cyfra kontrolna to zabezpieczenie przed błędem odczytu i przed literówką przy ręcznym wpisywaniu. Jeśli ostatnia cyfra nie zgadza się z pozostałymi, system powinien odrzucić numer zamiast zapisać go do bazy.

GTIN występuje w czterech długościach:

• GTIN-8 dla bardzo małych opakowań, na których nie mieści się pełny kod,
• GTIN-12 stosowany głównie w Ameryce Północnej, znany jako UPC,
• GTIN-13 standard w Europie, w praktyce to ten sam numer, który drukuje się jako EAN-13,
• GTIN-14 dla opakowań zbiorczych i jednostek logistycznych, nieprzeznaczony do sprzedaży detalicznej przy kasie.

W bazach danych wszystkie warianty przechowuje się często w jednym polu o długości czternastu znaków, uzupełniając krótsze numery zerami wiodącymi. To wygodne przy integracjach, ale warto pamiętać, że zero na początku jest częścią zapisu.

Ważna zasada: numer raz przypisany do produktu identyfikuje właśnie ten produkt. Zasady zarządzania GTIN nie przewidują przypisywania zwolnionego numeru innemu towarowi, bo dane o starym produkcie zostają w systemach partnerów handlowych jeszcze długo po wycofaniu go ze sprzedaży.

Czym jest EAN i dlaczego mylimy go z GTIN-em

EAN to nazwa symboliki, czyli konkretnego układu kresek, który skaner potrafi odczytać. W handlu detalicznym spotkasz dwie odmiany:

• EAN-13 dla większości produktów konsumenckich,
• EAN-8 dla opakowań, na których nie mieści się pełny kod trzynastocyfrowy.

Zamieszanie bierze się stąd, że w Europie EAN-13 i GTIN-13 opisują ten sam ciąg cyfr widziany z dwóch stron. GS1 określa dziś całą rodzinę symbolik jako EAN/UPC, a numer w nich zakodowany konsekwentnie nazywa GTIN-em.

Problem zaczyna się, gdy ktoś traktuje EAN jako jedyny możliwy nośnik numeru. Wtedy pytanie o dodanie kodu 2D na opakowaniu brzmi jak propozycja zmiany identyfikatora produktu, a chodzi wyłącznie o inny sposób zapisania tego samego GTIN-u.

Przy okazji warto rozbroić drugi mit. Prefiks 590 na początku numeru oznacza, że firma zarejestrowała się w GS1 Polska, a nie że produkt powstał w Polsce. Prefiks wskazuje organizację krajową, która nadała pulę numerów, i nie jest deklaracją pochodzenia towaru.

Ten sam GTIN w różnych kodach kreskowych

GTIN nie jest przypisany na stałe do jednej symboliki. Wybór formatu zależy od tego, kto i czym będzie skanował kod.

Szczegółowe porównanie samych kodów dwuwymiarowych opisujemy w artykule o tym, który kod 2D wybrać.

GTIN i EAN w codziennej pracy

Ta sama liczba pełni inną rolę w zależności od miejsca, w którym się pojawia.

Kasa w sklepie. Kasjer skanuje EAN-13 z opakowania, system POS odczytuje z niego GTIN i dopasowuje go do rekordu w bazie towarowej. Cena, stawka VAT i stan magazynowy pochodzą już z systemu, nie z kodu.

E-commerce i porównywarki. GTIN jest kluczem, po którym platformy łączą Twoją ofertę z konkretnym produktem. Google Merchant Center używa atrybutu gtin, marketplace bywa, że nazywa to pole EAN. Brakujący lub błędny numer kończy się zwykle odrzuceniem oferty albo przypisaniem jej do cudzej karty produktu.

Logistyka. Na kartonie zbiorczym pojawia się GTIN-14 zakodowany w ITF-14 lub GS1-128 razem z numerem partii i datą przydatności. Dzięki temu magazyn przyjmuje towar bez ręcznego przepisywania danych.

Dokumenty handlowe. GTIN na fakturze lub w awizacji dostawy pozwala jednoznacznie powiązać pozycję z rekordem produktowym po obu stronach transakcji.

Praktyczna konsekwencja jest taka, że w systemach warto mapować pole EAN jako alias pola GTIN, a nie jako osobny atrybut. Dwa niezależne pola prędzej czy później zaczną się rozjeżdżać, a wtedy trudno ustalić, które z nich jest prawdziwe.

Jak zdobyć własny GTIN i czego unikać

Jeśli sprzedajesz produkt pod własną marką, potrzebujesz własnych numerów.

1. Zarejestruj firmę w GS1 Polska i wykup prefiks firmowy. Długość prefiksu zależy od tego, ile produktów planujesz oznaczyć.
2. Na podstawie prefiksu nadaj numery referencyjne kolejnym produktom i wylicz cyfrę kontrolną.
3. Przypisz osobny numer każdemu wariantowi. Inny kolor, inna pojemność, inny skład lub inna liczba sztuk w opakowaniu to zawsze osobny GTIN.
4. Wprowadź numer do karty produktu i do pliku produktowego, niezależnie od tego, czy pole nazywa się GTIN czy EAN.
5. Zaplanuj, w jakiej symbolice numer zostanie wydrukowany, i sprawdź czytelność kodu na gotowym opakowaniu.

Czego unikać: numerów odsprzedawanych przez pośredników spoza systemu GS1, współdzielenia jednego numeru przez kilka wariantów oraz numerów wymyślonych na potrzeby testów, które potem trafiają na produkcję. Każdy z tych skrótów kończy się konfliktem danych u partnera handlowego, zwykle w najgorszym możliwym momencie.

Którego terminu używać: ściąga

Co się zmienia, gdy GTIN prowadzi do strony produktu

Dopóki numer istnieje wyłącznie w postaci EAN-13, jego jedynym odbiorcą jest skaner przy kasie. GS1 Digital Link zmienia ten układ, bo zapisuje ten sam GTIN w formie adresu internetowego. Kod 2D z takim adresem obsługuje jednocześnie identyfikację produktu i dostęp do informacji o nim.

W praktyce oznacza to kilka rzeczy:

• konsument po zeskanowaniu telefonem trafia do składu, instrukcji, certyfikatów lub informacji o recyklingu,
• treść pod tym samym kodem można aktualizować bez przedrukowywania opakowania,
• jeden numer obsługuje e-etykietę, kartę produktu i cyfrowy paszport produktu,
• każde skanowanie zostawia dane o tym, czego szukają klienci.

EAN-13 nie znika. Przez najbliższe lata oba kody współistnieją na opakowaniu, a sieci handlowe stopniowo przygotowują kasy do odczytu GTIN-u z kodów 2D. Zasady rozmieszczenia obu kodów opisujemy w artykule o tym, gdzie umieścić GS1 Digital Link na opakowaniu.

Najczęstsze pytania

Podsumowanie

GTIN to numer, EAN to jego kod kreskowy. W rozmowie o systemach, danych i integracjach używaj słowa GTIN, bo dotyczy wszystkich formatów. W rozmowie o opakowaniu naturalnie pada EAN, bo to ten symbol widnieje pod kreskami.

Rozdzielenie tych dwóch pojęć w systemach opłaca się w momencie, w którym ten sam numer ma obsłużyć kasę, feed produktowy i kod 2D prowadzący do informacji o produkcie. Wtedy nie zmieniasz identyfikatora, tylko dokładasz kolejny sposób jego zapisu.

Chcesz sprawdzić, jak Twój GTIN wygląda w strukturze GS1 Digital Link? Skorzystaj z generatora kodów 2D albo umów bezpłatną konsultację.

Oficjalne materiały GS1

• GTIN w GS1 Polska
• What is the difference between a GS1 GTIN, a barcode, an EAN and a UPC?
• GS1 General Specifications
• Standard GS1 Digital Link