Jak uzyskać kod kreskowy dla produktu: GTIN, EAN-13 i kod QR z GS1 Digital Link
KOD KRESKOWYJAK GO UZYSKAĆI CO DRUKOWAĆ OBOK
Pytanie „jak zdobyć kod kreskowy” pada zwykle wtedy, gdy produkt jest już prawie gotowy: jest receptura, jest projekt opakowania, jest pierwsza sieć handlowa albo marketplace, który prosi o numer EAN. I wtedy okazuje się, że sam obrazek z kreskami to najmniejszy problem.
Kod kreskowy można wygenerować w kilka sekund w dowolnym programie. Tym, co trzeba uzyskać, jest numer GTIN, który jest zapisany w tym kodzie. To on identyfikuje produkt w kasie, w hurtowni, w feedzie produktowym i w bazie GS1. Poniżej opisujemy, skąd go wziąć, jak przygotować z niego kod EAN-13 na etykietę i dlaczego obok niego warto od razu zaplanować kod QR z GS1 Digital Link.
Krótka odpowiedź: najpierw numer, potem kod
Kod kreskowy dla produktu sprzedawanego w handlu uzyskujesz w trzech krokach:
- Rejestrujesz firmę w GS1 Polska i otrzymujesz prefiks firmowy, czyli pulę numerów przypisaną do Twojej firmy.
- Nadajesz z tej puli numer GTIN każdemu produktowi.
- Drukujesz ten numer na etykiecie w postaci kodu kreskowego EAN-13, a obok, z myślą o Sunrise 2027, w kodzie QR z GS1 Digital Link.
Różnicę między numerem a kodem opisujemy szerzej w artykule GTIN a EAN. Tu wystarczy zapamiętać jedno: GTIN to numer, a EAN-13 i kod QR to dwa sposoby jego prezentacji.
Czy w ogóle potrzebujesz własnego kodu?
Zanim złożysz wniosek, sprawdź, w której sytuacji jesteś.
Produkujesz lub zlecasz produkcję pod własną marką. Potrzebujesz własnych numerów GTIN. Dotyczy to także marek, które zamawiają produkt u podwykonawcy: numer należy do właściciela marki, a nie do zakładu, który fizycznie wytwarza towar.
Odsprzedajesz cudzy produkt. Nie nadajesz nowego numeru. Używasz GTIN-u, który nadał producent, i nie naklejasz na opakowanie własnego kodu. Dwa różne numery na tym samym towarze to prosty sposób na bałagan w bazach partnerów handlowych.
Produkujesz dla sieci handlowej pod jej marką własną. O tym, czyj prefiks trafi na opakowanie, decyduje umowa z siecią. Bywa, że numery nadaje sama sieć.
Sprzedajesz wyłącznie lokalnie, bez kas skanujących i bez marketplace’ów. Prawo nie wymaga kodu. Zwykle jednak okazuje się potrzebny przy pierwszym większym odbiorcy, więc lepiej zaplanować go od początku niż przeprojektowywać etykietę za kilka miesięcy.
Osobny przypadek to towary ważone i pakowane w sklepie. Mają kody wewnętrzne zaczynające się od cyfry 2, które drukuje waga sklepowa. Takie numery działają tylko w obrębie jednej sieci i nie zastępują GTIN-u producenta.
Krok 1. Rejestracja w GS1 Polska
GS1 to globalna organizacja, która zarządza systemem numerów GTIN. W Polsce numery nadaje GS1 Polska. Rejestracja polega na zawarciu umowy i opłaceniu członkostwa. Aktualne warunki i cennik publikuje GS1 Polska.
W zamian otrzymujesz prefiks firmowy GS1. Dla firm zarejestrowanych w Polsce zaczyna się on od 590, czyli prefiksu przydzielonego polskiej organizacji GS1. Ta liczba nie oznacza kraju produkcji, tylko organizację krajową, która przydzieliła pulę. Produkt wytworzony w Polsce może mieć inny prefiks, a towar z prefiksem 590 może powstawać za granicą.
Długość prefiksu decyduje o tym, ile numerów możesz nadać. Firma z kilkoma produktami potrzebuje mniejszej puli niż producent z setkami wariantów, dlatego przed rejestracją policz wszystkie obecne i planowane warianty, łącznie z opakowaniami zbiorczymi.
Krok 2. Nadanie numerów GTIN produktom
Numer GTIN-13 składa się z trzech części:
- prefiksu firmowego nadanego przez GS1,
- numeru produktu, który nadajesz Ty,
- cyfry kontrolnej wyliczanej algorytmicznie z pozostałych cyfr.
Przykład: w numerze 5901234123457 ostatnia cyfra, 7, jest cyfrą kontrolną. Jeśli ktoś przy wpisywaniu pomyli jedną cyfrę, system wykryje błąd, bo suma kontrolna przestanie się zgadzać.
Zasady nadawania numerów są proste, ale łatwo o nich zapomnieć przy pierwszym produkcie:
- każdy wariant dostaje osobny numer. Inna pojemność, smak, kolor, skład albo liczba sztuk w opakowaniu to zawsze nowy GTIN,
- opakowanie zbiorcze ma własny numer, inny niż sztuka w środku,
- numeru nie przenosi się na inny produkt. Wycofany GTIN zostaje w systemach partnerów jeszcze długo po zakończeniu sprzedaży,
- zmiana grafiki opakowania zwykle nie wymaga nowego numeru, o ile produkt dla kupującego pozostaje ten sam.
Krok 3. Kod kreskowy EAN-13 na etykiecie
Dopiero teraz zamieniasz numer w obrazek. Plik z kodem możesz przygotować w programie graficznym z wtyczką do kodów albo w oprogramowaniu drukarki etykiet. Niezależnie od narzędzia, przy projektowaniu etykiety pilnuj kilku parametrów.
Parametr | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|
Rozmiar | Przy rozmiarze nominalnym (100%) kod EAN-13 ma 37,29 mm szerokości razem ze strefami ciszy, a kreski mają 22,85 mm wysokości. Najwęższa kreska ma wtedy 0,33 mm. Dopuszczalny zakres to od 0,264 do 0,660 mm, czyli od 80% do 200% rozmiaru nominalnego. Przy skalowaniu zachowaj proporcje. |
Wysokość kresek | Nie przycinaj kresek, żeby zmieścić kod na małej etykiecie. Skrócony kod trudniej odczytać przy kasie. |
Strefy ciszy | Po lewej stronie zostaw wolne pole o szerokości co najmniej 11 najwęższych kresek, a po prawej co najmniej 7. Przy rozmiarze nominalnym to około 3,6 mm i 2,3 mm. W tych polach nie drukuje się niczego. |
Kolory | Ciemne kreski na jasnym tle, najlepiej czarne na białym. Skanery zwykle świecą czerwonym światłem, więc kreski czerwone i brązowe są dla nich niewidoczne. Odwrócony kod, z jasnymi kreskami na ciemnym tle, nie zostanie odczytany. |
Format pliku | Wektor (PDF, EPS, SVG), nie zrzut ekranu ani JPG. Rastrowy kod po przeskalowaniu traci ostrość krawędzi. |
Miejsce | Płaska powierzchnia, z dala od zgrzewów, zagięć i krawędzi. Najczęściej dolna prawa część tylnej ścianki. |
Jakość druku | Przed dużym nakładem sprawdź próbny wydruk weryfikatorem kodów, który ocenia jakość druku według normy ISO/IEC 15416. Wymagane wartości podają Specyfikacje ogólne GS1. |
Źródła wartości z tabeli: rozmiar kodu EAN-13 według GS1 UK, zakres wymiarów i strefy ciszy według GS1 Sweden, strefy ciszy i kolory kodu według GS1 UK oraz Specyfikacje ogólne GS1.
Pod kreskami drukuje się też numer w postaci cyfr. To nie ozdoba: gdy kod się uszkodzi, kasjer wpisze GTIN ręcznie.
Obok EAN-13: kod QR z GS1 Digital Link
Na tym etapie większość poradników się kończy. Tymczasem ten sam GTIN, który właśnie wydrukowałeś w postaci kodu kreskowego EAN-13, możesz zapisać na etykiecie po raz drugi, tym razem w kodzie QR zgodnym ze standardem GS1 Digital Link. Nie potrzebujesz do tego nowego numeru ani dodatkowej rejestracji. Wystarczy GTIN, który już masz.
GS1 Digital Link zapisuje numer produktu w postaci adresu internetowego, na przykład:
https://gtin.at/01/00012345000058
To działający adres naszego produktu demonstracyjnego. Możesz go otworzyć i zobaczyć, co widzi klient po zeskanowaniu kodu.
Fragment 01 to identyfikator zastosowania GS1 oznaczający GTIN, a po nim znajduje się sam numer, uzupełniony zerami wiodącymi do czternastu cyfr. Taki adres można rozbudować o kolejne dane, na przykład numer partii (/10/) czy numer seryjny (/21/).
Dzięki tej strukturze jeden kod QR obsługuje dwóch odbiorców jednocześnie:
- skaner przy kasie odczytuje z adresu GTIN i rozpoznaje produkt tak samo jak z EAN-13,
- telefon klienta otwiera stronę produktu: skład, alergeny, instrukcję, certyfikaty, informacje o recyklingu albo e-etykietę.
To zasadnicza różnica w porównaniu ze zwykłym kodem QR z linkiem marketingowym. Taki kod działa tylko w telefonie, a kasa nie znajdzie w nim numeru produktu. Kod z GS1 Digital Link jest pełnoprawnym nośnikiem GTIN-u i następcą kodu kreskowego: GS1 stopniowo prowadzi handel od kodów liniowych do kodów 2D.
Sunrise 2027: dlaczego warto drukować oba kody już teraz
Sunrise 2027 to nazwa, pod którą GS1 prowadzi inicjatywę przejścia handlu z kodów liniowych na kody 2D. W globalnych wytycznych GS1 dla kodów 2D w handlu detalicznym ten sam cel nazywa się Ambition 2027: do końca 2027 roku kasy na całym świecie mają umieć odczytać i przetworzyć GTIN zarówno z kodów liniowych, jak i z kodów 2D. Sieci handlowe aktualizują więc oprogramowanie i wymieniają skanery tak, aby GTIN dało się odczytać z EAN-13, z kodu QR z GS1 Digital Link i z GS1 DataMatrix. W Polsce deklaracje wdrożenia podpisały już między innymi Biedronka, MAKRO, Żabka i Auchan.
Sunrise 2027 nie oznacza, że EAN-13 znika z opakowań w 2028 roku. Według tych samych wytycznych kody liniowe będą współistnieć z kodami 2D tak długo, jak będą potrzebne. Produkt z kodem 2D dla kasy musi mieć też kod liniowy, dopóki co najmniej 90% systemów kasowych nie będzie w stanie odczytać GTIN-u z kodu 2D. Dla producenta wynika z tego praktyczna rekomendacja:
- EAN-13 zostaje jako podstawowy kod dla kasy.
- Kod QR z GS1 Digital Link umieszczasz obok i zapisujesz w nim ten sam GTIN.
- Oba kody trafiają na etykietę w jednym projekcie, a nie w dwóch kolejnych przeprojektowaniach.
Jeżeli kod QR ma być skanowany przy kasie razem z kodem liniowym, cały kod 2D wraz ze strefą ciszy powinien mieścić się w promieniu 50 mm od środka EAN-13. Taką odległość wskazują testy opisane w wytycznych GS1 dla kodów 2D w handlu detalicznym, w części o rozmieszczeniu kodów. Szczegóły, w tym minimalne rozmiary i błędy, które najczęściej popełniają drukarnie, opisujemy w artykule o tym, gdzie umieścić GS1 Digital Link na opakowaniu. Porównanie kodu QR i kodu DataMatrix znajdziesz w tekście o tym, który kod 2D wybrać.
Najważniejsza korzyść jest długofalowa. EAN-13 jest wydrukowany na zawsze, a kod QR z GS1 Digital Link prowadzi przez resolver, czyli usługę, która decyduje, jaką treść pokazać po zeskanowaniu. Możesz więc zmieniać stronę produktu, dodawać tłumaczenia, aktualizować skład, a w przyszłości podłączyć cyfrowy paszport produktu bez przedrukowywania ani jednej etykiety.
Najczęstsze błędy przy uzyskiwaniu kodu kreskowego
Numer kupiony od pośrednika. W internecie można znaleźć „tanie kody EAN” odsprzedawane poza systemem GS1. Takie numery pochodzą z pul przypisanych innym firmom, więc w bazie Verified by GS1 widnieje cudza nazwa. Kończy się to odrzuceniem oferty przez marketplace albo przypisaniem produktu do cudzej karty.
Jeden numer dla kilku wariantów. Kasa nie odróżni wtedy wersji 250 ml od 500 ml, a magazyn pomyli stany.
Kod wygenerowany z losowych cyfr. Generator online narysuje kod z dowolnego ciągu z poprawną cyfrą kontrolną. Skaner go odczyta, ale numer nie należy do Ciebie i nie ma go w żadnej bazie.
Kod QR bez GTIN-u. Zwykły link do strony firmowej w kodzie QR nie zastępuje GS1 Digital Link.
Kod 2D dodany w ostatniej chwili. Kod QR wciśnięty w pierwsze wolne miejsce, na zgrzewie albo zbyt daleko od EAN-13, sprawia problemy zarówno przy kasie, jak i przy skanowaniu telefonem.
Najczęstsze pytania
Podsumowanie
Kod kreskowy to tylko nośnik. Uzyskujesz numer GTIN z prefiksu firmowego GS1 Polska, nadajesz go produktowi i dopiero ten numer drukujesz na etykiecie w postaci kodu kreskowego EAN-13.
Ten sam numer możesz od razu zapisać obok w kodzie QR z GS1 Digital Link. Kasa odczyta z niego GTIN, a klient zobaczy aktualne informacje o produkcie.
Masz już GTIN? Wpisz go w naszym generatorze kodów 2D i zobacz gotowy adres GS1 Digital Link albo umów bezpłatną konsultację.
Oficjalne materiały GS1
Czytaj dalej
- Resolver GS1 Digital Link: co się dzieje po zeskanowaniu kodu 2DPraktyczne wyjaśnienie działania resolvera zgodnego ze standardem GS1: budowa adresu GS1 Digital Link, typy linków, dobór języka, linkset i wybór domeny drukowanej na opakowaniu.
- GTIN a EAN: czym się różnią numer produktu i kod kreskowyPraktyczne wyjaśnienie różnicy między GTIN a EAN: warianty numeru, symboliki kodów kreskowych, zasady nadawania numerów i znaczenie tego rozróżnienia przy wdrażaniu GS1 Digital Link.
- Kody 2D na opakowaniu a nowe SEO: widoczność produktu w erze AIPraktyczny przewodnik dla producentów i marek: jak kod 2D z GS1 Digital Link łączy fizyczny produkt z uporządkowanymi danymi wspierającymi SEO i odpowiedzi AI.
